ABD’nin stratejik rezervleri devreye sokması ve yaptırımları esnetmesi, Orta Doğu’daki gerilim nedeniyle yükselen petrol fiyatlarını dizginlemeye yetmedi.
ABD yönetimi, 28 Şubat’ta İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ve İran’ın misillemeleriyle tırmanan Orta Doğu geriliminin küresel petrol fiyatlarını artırması üzerine çeşitli müdahaleler gerçekleştirdi. Dünya petrol sevkiyatının kilit noktası Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, arz belirsizliğini derinleştirdi. Alınan önlemlere rağmen, ham petrol fiyatları 100 doların üzerinde seyrederek ABD’deki akaryakıt maliyetlerini yükseltti.
Beyaz Saray, artan enerji maliyetlerine karşı tüm seçenekleri değerlendirirken, uzmanlar petrol fiyatlarını düşürmenin en etkili yolunun dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması olduğuna işaret etti.
ABD yönetiminin petrol piyasasına doğrudan müdahalesi Stratejik Petrol Rezervi üzerinden gerçekleşti. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi 32 ülkenin enerji fiyatlarını düşürmek amacıyla rezervlerinden koordineli şekilde 400 milyon varil petrol ve rafine ürünü piyasaya sürme kararı alındı. Bu kararın bir parçası olarak ABD Enerji Bakanlığı, 11 Mart’ta Stratejik Petrol Rezervi’nden 172 milyon varil petrolün piyasaya sürüleceğini açıkladı.
Bu miktar, ABD tarihindeki en büyük rezerv tahliye operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, 20 Mart’ta rezervlerden petrol akışının başladığını belirtti. Akışın günlük 1 milyon ile 1,5 milyon varil arasında olmasının beklendiğini aktaran Wright, bunun toplamda 3 milyon varile yakın bir seviyeye ulaşabileceğini kaydetti.
Washington yönetimi, yaptırımlar kapsamındaki Rus, Venezuela ve İran petrolünün satın alınmasına geçici olarak izin vererek arz tarafındaki açığı kapatmaya yönelik adımlar attı. ABD Hazine Bakanlığı, 5 Mart’ta Hint rafinerilerinin Rus petrolü alımına 30 günlük geçici bir muafiyet yayımladı. Bakanlık, 12 Mart’ta denizde mahsur kalmış Rus petrolünün ülkeler tarafından satın alınmasına da geçici olarak izin verdi.
ABD yönetimi, küresel petrol arzını artırmak amacıyla yaptırım altındaki Venezuela’nın petrol sektörüne yönelik kısıtlamaları da esnetti. Hazine Bakanlığı, 18 Mart’ta yayımladığı genel lisansla Amerikan şirketlerine Venezuela’nın devlet petrol şirketi Petróleos de Venezuela S.A. (PdVSA) ve bağlı kuruluşlarıyla belirli işlemler yapma izni verdi. Son olarak bakanlık, 20 Mart’ta denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren dar kapsamlı 30 gün süreli bir genel lisans yayımladı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu geçici önlemin “İran’ın küresel enerjiyi rehin alma girişiminin yol açtığı baskıyı hafifleteceğini” değerlendirdi. Bessent, “Destansı Öfke Operasyonuna devam ederken, fiyatları düşük tutmak için İran’ın petrolünü Tahran’a karşı kullanacağız” ifadelerini kullandı. Bu geçici ve kısa vadeli iznin yalnızca halihazırda nakliye aşamasında olan petrol ile sınırlı olduğunu vurguladı.
ABD yönetiminin müdahalelerine rağmen petrol piyasalarında fiyatlar yukarı yönlü seyrini korudu. Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar sınırının üzerinde kalırken, Batı Teksas (WTI) türü ham petrol 90 dolar seviyelerinde seyretti. Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ve bahar aylarının gelmesiyle artan talep, benzin fiyatlarını yüksek tuttu.
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD’de 23 Mart itibarıyla normal benzinin ulusal ortalama fiyatı galon başına 3,96 dolar olarak ölçüldü. Bu rakam bir ay önce 2,94 dolar seviyesindeydi. Ülkede benzin fiyatı bir ayda 1 dolar artarken, yıllık bazda yüzde 26,6 yükseldi. California gibi bazı eyaletlerde benzin fiyatı 5,8 doları buldu; Washington eyaleti ve Hawaii’de de ortalama fiyat galon başına 5 doların üzerinde kaydedildi.
Artan akaryakıt maliyetlerinin lojistik giderleri tırmandırarak gıda ve diğer temel tüketim ürünlerinde fiyat artışlarını tetiklemesinden endişe duyuluyor. Bu durum, ekonomi genelinde maliyet baskısını artırma potansiyeli taşıyor.
Türkiye’nin en güçlü ve en iddialı haber teması: Seobaz Haber Teması. Hız, SEO uyumu ve modern tasarımıyla rakiplerinizi geride bırakın, haber sitenizi zirveye taşıyın.
Yorum Yap