TRABİS Dönemiyle .tr Uzantılı Alan Adları 1,3 Milyonu Aştı

Türkiye’de .tr uzantılı internet alan adı sayısı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre 1,3 milyona ulaştı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın denetimindeki bu artış, 14 Eylül 2022’de faaliyete geçen TRABİS’in tahsis süreçlerini hızlandırmasıyla gerçekleşti. TRABİS öncesi dönemde yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu.

Alan Adı Yönetiminde Yetki Değişimi ve TRABİS

Türkiye’deki .tr alan adlarının yönetimi 1991 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından başlatıldı. 2008’de çıkarılan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, alan adlarının tahsis yetkisinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenecek bir kuruma devredilmesini kararlaştırdı.

Bakanlık, “İnternet Alan Adları Yönetmeliği”ni 7 Kasım 2010 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Bu yönetmelikle birlikte .tr uzantılı alan adlarının tahsisine ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi görevi BTK’ye verildi.

BTK, bu görev kapsamında 14 Eylül 2022’de TRABİS’i (TR Alan Adları Sistemi) faaliyete geçirdi. TRABİS’in geliştirme süreçleri, 10 Haziran 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Tebliği’nde yapılan değişikliklerle güncellendi. Kurul kararıyla düzenlenen “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri için usul ve esaslar yürürlüğe girdi.

Bu yeni düzenlemeye göre, “.a.tr” tahsis işlemlerinde kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanınıyor. Ayrıca, “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” gibi uzantılar için üretilecek alan adları ücretsiz olarak tahsis ediliyor.

En Çok Tercih Edilen Uzantılar ve Uyuşmazlık Çözümü

TRABİS kayıtlarına göre, aktif alan adları içinde en büyük payı 988 bin 743 ile “com.tr” uzantılı internet siteleri aldı. Bunu sırasıyla 180 bin 62 ile “.tr”, 29 bin 974 ile “org.tr” ve 27 bin 386 ile “net.tr” uzantıları takip etti. “.web”, “.av”, “.bel”, “.edu” gibi çeşitli mesleklere yönelik alan adları da listede yer aldı.

Söz konusu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılırken, yüzde 6’sı Almanya’da, yüzde 5,3’ü ABD’de ve yüzde 2,1’i Fransa’da bulunuyor. Geri kalan yüzde 5,8’lik kısım ise Hollanda, Kanada, İngiltere ve diğer ülkelerde dağılım gösteriyor.

İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında, “.tr” uzantılı alan adlarıyla ilgili uyuşmazlıkların hızlı ve adil çözümü için “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması” (UÇM) oluşturuldu. TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, tahsis, kullanım veya ihlal kaynaklı anlaşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor.

Bu mekanizma içinde Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi gibi kurumlar hizmet veriyor. Bu merkezler, mahkeme sürecine gitmeden uyuşmazlıkların giderilmesini hedefliyor.

• #BTK
• #TRABİS