Yapay Zeka Gelişiminde Kritik Eşik Ülke ve Şirketlerden Önlem Çağrıları Artıyor

Yapay zeka teknolojilerinin kendi kodlarını yazarak insansız bir şekilde evrimleşebileceği eşiğe yaklaşmasıyla birlikte, ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic önemli bir rapor yayımladı. “When AI builds itself” (Yapay zeka kendini ürettiğinde) başlıklı makalede, yapay zekanın kendi halefini tasarlayıp eğitebildiği teorik eşiğin sanılandan çok daha yakın olduğu ve otonom yazılım döngülerinin kurulduğu belirtildi.

Anthropic’in paylaştığı verilere göre, yapay zeka modellerinin kendi kodlarını oluşturma sürecinde büyük bir ilerleme kaydedildi. Şirketin Claude yazılım sisteminde, entegre edilen kodların yüzde 80’inden fazlası doğrudan modelin kendisi tarafından yazıldı. Bu oran, 2025 yılı başlarında tek haneli rakamlardaydı.

Yapay Zeka Gelişiminin Beş Aşaması

Şirket, yapay zekadaki gelişimi beş aşamalı bir yolculuk olarak tanımlıyor. İlk aşamada yapay zeka ile çalışma normal bir şirket içi gibiydi. İkinci aşamada (2023-2025) çalışanlar üretken yapay zekalardan yardım alarak kod yazmaya başladı. Üçüncü aşamada (2025-2026) ise ajan yapay zekalar kendi kendine kod yazabilir hale geldi.

Bugün gelinen dördüncü aşamada, yapay zeka sistemleri kodları kendi kendine çalıştırabiliyor ve işleri diğer yapay zekalara devredebilme yeteneği kazandı. Anthropic’in son aşama olarak öngördüğü beşinci aşamada ise yapay zeka ajanları, kendi başlarına modeller oluşturup eğitebilecek kadar yetenekli hale gelecek. Bu durum, yapay zekanın gelecekteki sürümlerinin bizzat kendisi tarafından sürekli geliştirilebileceği anlamına geliyor.

Daha önce de dünya genelinde yapay zekanın gelişiminin durdurulması yönünde çeşitli çağrılar yapılmıştı. Mart 2023’te Future of Life Institute (FLI) tarafından yayımlanan ve Elon Musk gibi isimlerin de imzaladığı mektupta, GPT-4’ten daha güçlü sistemlerin eğitiminin en az 6 ay süreyle durdurulması talep edilmişti. Mektupta, insan zekasıyla yarışan sistemlerin toplum, ekonomi ve demokrasi için derin riskler taşıdığı vurgulanmıştı.

Geçtiğimiz mayıs ayında Papa 14. Leo da “Magnifica Humanitas (Muhteşem İnsanlık)” başlıklı genelgesiyle yapay zekanın yalnızca teknik olarak durdurulmasını değil, aynı zamanda askeri, ekonomik ve bilişsel rekabet zihniyetinden arındırılarak silahsızlandırılmasını istemişti.

Bu çağrılara rağmen küresel yapay zeka pazarı hızla büyümeye devam ediyor. Gartner’ın Mayıs 2026 raporuna göre, küresel yapay zeka harcamalarının 2026’da 2,59 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2025 yılındaki 1,76 trilyon dolarlık harcamaya göre yüzde 47’lik bir yıllık büyüme anlamına geliyor. Yapay zeka harcamalarının 2027’de 3,49 trilyon dolara yükseleceği öngörülüyor.

• #Anthropic
• #Yapay Zeka