Küresel Piyasalar Veri Gündemini Takip Edecek Yapay Zeka Endişeleri Öne Çıkıyor

Haftaya enerji arzına ilişkin gelişmelerle temkinli iyimserlikle başlayan küresel piyasalar, hafta ortasında ABD’den gelen enflasyon verileri ve yapay zeka yatırımlarını etkileyebilecek gelişmelerle yön arayışını sürdürdü. Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna kaynaklı jeopolitik risklerin enerji maliyetlerini artırması, ABD’de yıllık enflasyonun son 4 ayın en yüksek seviyesine ulaşmasına neden oldu.

Enflasyonun alt kalemleri incelendiğinde, artan enerji fiyatlarının Tüketici Fiyat Endeksi’ndeki (TÜFE) yükselişte önemli rol oynamaya devam ettiği görüldü. ABD’de beklentileri aşan enflasyon verisi sonrası ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırabileceği beklentisi güçlendi. Para piyasaları, Fed’in gelecek yılın sonuna kadar 3 kez faiz artırabileceğini fiyatlamasına rağmen, tahvil faizleri ve dolar endeksi haftayı düşüşle tamamladı.

Yapay Zeka Yatırımları ve Çip Sektörü Gelişmeleri

Teknoloji ve yarı iletken sektöründeki satış baskısı, yatırımcıları devlet tahvillerine yönlendirdi. Bu eğilimde, yüksek faizlerin ABD ekonomisinin ana motorlarından biri haline gelen yapay zeka yatırımlarını olumsuz etkileyebileceği endişesi ve bunun sonucunda büyümede oluşabilecek riskler etkili oldu. Bu durum, Fed’in beklendiği ölçüde sıkılaşmayabileceği öngörülerini güçlendirdi.

Çinli çip üreticisi CXMT’nin çip geliştirme alanında ilerleme kaydettiğine dair haberler, küresel teknoloji hisseleri üzerindeki satış baskısını artırdı. Şirketin çiplerinin mevcut alternatiflere kıyasla daha düşük maliyetle üretilebileceği değerlendirmeleri, sektörde rekabetin yoğunlaşabileceği ve büyük teknoloji şirketlerinin karlılıklarının olumsuz etkilenebileceği endişelerini beraberinde getirdi. Bu gelişmeler, yatırımcıların yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki pozisyonlarını azaltmasına yol açan unsurlar arasında yer aldı.

Gelecek hafta dünya genelinde açıklanacak ekim ayı öncü sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ile ABD’de hızlanan bilanço sezonunda ABD’li teknoloji şirketi Meta ve ABD’li elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın finansal sonuçları piyasaların ana gündem maddesi olacak. Fed Başkanı Kevin Warsh, IMF ve Dünya Bankası’nın Tayland’ın başkenti Bangkok’ta düzenlenen yıllık toplantıları kapsamında yaptığı açıklamada, gelecek toplantılarda alınacak kararlara ilişkin yönlendirme yapmazken, Fed’in fiyat istikrarını sağlama kararlılığını vurguladı.

New York Fed Başkanı John Williams, Fed’in bu yıl bir kez daha faiz artışına gitmesi gerekebileceği görüşünü sürdürdüğünü ancak sonrasında daha fazlasının yapılması gerektiğine inanmadığını belirtti. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise enflasyonun yüzde 2 seviyesine dönmesini sağlamak adına kısıtlayıcı bir para politikası duruşu benimsenmesinin uygun olacağını söyledi. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 5,09’dan, dolar endeksi ise 101,8 seviyesinden tamamladı.

Fed’in bu ay faiz artışına gitmeyeceği beklentisinin güçlenmesine karşın, gelecek toplantılara ilişkin beklentiler altının ons fiyatı üzerinde baskı oluşturdu. Altının onsu yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 165 dolara gerilerken, Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,75 yükselişle 109,69 dolardan haftayı kapattı.

ABD’de pay piyasaları karışık bir seyir izledi. S&P 500 yüzde 1,95, Nasdaq endeksi yüzde 4,48 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,67 yükseldi. Makroekonomik veri tarafında ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Bu durum, kalıcı fiyat baskılarına dair endişeleri artırdı. Bankaların açıkladığı bilançolar da piyasaların takibindeydi; Morgan Stanley ve Wells Fargo’nun kar ve gelirleri beklentileri aşarken, Bank of America ve JPMorgan Chase’in kar ve gelirleri beklentilerin altında kaldı. Goldman Sachs ve Citigroup ise üçüncü çeyrekte gelirlerini artırmayı başardı.

Avrupa ve Asya Piyasalarında Hareketlilik

Avrupa borsaları, şirket bilançolarından alınan olumlu sinyaller ve enerji ile savunma sektörleri öncülüğünde pozitif bir seyir izledi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Fransa’daki mali krizi önlemeye yönelik çözümün ülkenin kendi mali politikalarında olduğunu belirtti. Bu açıklama, Fransa ekonomisinin toparlanabileceğine yönelik öngörüleri destekledi. Yükselen enerji fiyatları ve jeopolitik risk algısı, savunma ve enerji hisselerindeki alıcılı seyre katkı sağladı.

Teknoloji ve çip sektöründe ise Hollandalı ASML’nin yapay zeka talebinin süreceğini teyit etmesine rağmen şirketin hisseleri haftalık bazda geriledi. Bu durum, küresel yapay zeka ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmelerden kaynaklandı. Avro Bölgesi ve İngiltere’den gelen makroekonomik veriler beklentiler dahilinde gerçekleşti. Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100, Almanya’da DAX ve Fransa’da CAC 40 endeksleri haftayı yükselişle tamamladı.

Asya borsalarında, teknoloji şirketlerinin hisselerindeki satış baskısının etkisiyle sert düşüşler görüldü. Güney Kore’de teknoloji ve yarı iletken sektörü ağırlıklı Kospi endeksi, bu hafta son 18 yılın en sert haftalık düşüşünü kaydetti. Çin’de açıklanan makroekonomik veriler de dikkat çekti; ülkenin dış ticaret fazlası yüksek seviyeye ulaşırken, ÜFE artışı beklentileri aştı ancak TÜFE beklentilerin altında kaldı. Bu durum, iç talebin hala canlılık göstermediğini ortaya koydu. Bu gelişmelerle Kospi, Hang Seng, Nikkei 225 ve Şanghay bileşik endeksleri haftayı düşüşle kapattı.

Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda düşüşle 11.721,72 puandan kapandı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planladıklarını belirtti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yurt içi yerleşiklerin Türk lirasına yönelik tercihlerinin güçlü seyrini sürdürdüğünü ifade etti. Gelecek hafta yurt içinde TCMB’nin faiz kararı piyasaların ana gündemi olacak. Dolar/TL haftayı 49,5140 seviyesinden tamamladı.

• #Enflasyon
• #Yapay Zeka