Erken Menopoz Riskini Azaltma Yolları ve Güncel Tedavi Yaklaşımları
Uzmanlar, sigara, obezite ve hareketsizlik gibi yaşam tarzı faktörlerinin erken menopoz riskini artırdığına dikkat çekiyor. Menopozu geciktirmenin kesin bir yolu olmasa da, güncel tıbbi yaklaşımlar ve sağlıklı alışkanlıklarla şikayetler yönetilebiliyor.
Memorial Antalya Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Onur Erol, 18 Ekim Dünya Menopoz Günü dolayısıyla erken menopoz riskini artıran yaşam tarzı faktörleri ve güncel tedavi yaklaşımları hakkında bilgi verdi. Prof. Dr. Erol, menopozun doğal bir süreç olduğunu ancak sigara, obezite ve hareketsizlik gibi etkenlerin süreci hızlandırabildiğini belirtti. Türkiye’de ortalama menopoz yaşının 46-48 civarında seyrettiğini vurgulayan Erol, erken farkındalık ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının şikayetleri yönetmede kritik rol oynadığını ifade etti.
Menopozu Önleme veya Geciktirme Yöntemleri
Prof. Dr. Onur Erol, menopozun tamamen önlenmesinin veya geciktirilmesinin mümkün olmadığını açıkladı. Genetiğin en belirleyici faktör olduğunu belirten Erol, yaşam tarzı değişikliklerinin erken menopoz riskini azaltabileceğini söyledi. Hormon tedavisinin semptomları hafiflettiğini ancak menopozu geciktirmediğini ekledi. Rapamycin ve over dokusu dondurma gibi deneysel yaklaşımların araştırıldığını ancak henüz güvenli ve kanıtlanmış bir geciktirme yöntemi bulunmadığını belirtti. Sigara ve alkol tüketiminden kaçınmak, antioksidan ve omega-3 zengini beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, stresi yönetmek ve emzirmek erken menopoz riskini azaltan yaşam tarzı önerileri arasında yer alıyor.
Menopozal şikayetlerin hafifletilmesinde en etkili yöntemin menopozal hormon tedavisi olduğunu dile getiren Prof. Dr. Erol, bu tedavinin özellikle sıcak basması ve gece terlemelerinde etkili olduğunu belirtti. Tedavinin, menopoz başladıktan sonraki ilk 10 yıl içinde veya 60 yaşından önce başlandığında faydalarının risklerinden daha fazla olabileceğini söyledi. Günümüzde ciltten emilen formların ve düşük dozların tercih edildiğini, bu tedavinin kemik kaybını yavaşlatmaya, vajinal kuruluğu azaltmaya ve yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olabileceğini ekledi.
Hormon tedavisi kullanamayan veya istemeyen kadınlar için farklı tedavi seçeneklerinin de bulunduğunu aktaran Prof. Dr. Erol, Fezolinetant ve elinzanetant gibi ilaçların sıcak basmalarını azalttığını söyledi. Bazı antidepresanlar, gabapentin grubu ilaçlar ve bilişsel davranışçı terapinin de semptomları hafifletebileceğini belirtti. Vajinal kuruluk ve idrar yolu şikayetleri için lokal östrojen kremleri veya hormon içermeyen nemlendiricilerin önerildiğini ekledi. Her tedavi planının kişiye özel olması gerektiğini ve meme kanseri öyküsü gibi durumların doktor tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bilimsel kanıtları daha sınırlı olsa da bazı kadınların alternatif tedavilerden fayda görebildiğini ifade eden Prof. Dr. Erol, soya ürünleri ve keten tohumu gibi bitkisel takviyelerin doktor kontrolünde kullanılması gerektiğini belirtti. Yoga, meditasyon, nefes egzersizleri ve akupunkturun sıcak basması, uyku sorunları ve stres yönetiminde destek olabileceğini söyledi. Omega-3, D vitamini, magnezyum ve B grubu vitaminlerin eksiklik durumunda semptomları hafifletebileceğini ekledi. Biyoeşdeğer hormon ürünlerinin standart ilaçlara göre daha az denetlendiği için dikkatli yaklaşılması gerektiğini belirtti.
Daha rahat bir menopoz süreci için Akdeniz tipi diyet, düzenli egzersiz, uyku hijyeni, stres yönetimi ve beyin sağlığına dikkat edilmesi gerektiğini öneren Prof. Dr. Erol, kafein, baharatlı ve çok sıcak yiyeceklerden kaçınılması gerektiğini belirtti. Kemik ve kalp sağlığı için kalsiyum, D vitamini ihtiyacının karşılanması, tansiyon ve kolesterol takibinin yapılması gerektiğini vurguladı. Vajinal sağlık için düzenli nemlendirici kullanımı ve cinsel aktivite veya lokal tedavilerin etkili olabileceğini söyledi. Adet düzensizliği, sıcak basması, uyku sorunu veya ruh hali değişimleri gibi durumlarda jinekoloğa başvurulması gerektiğini ve yumurtalık rezervi değerlendirmesinde AMH ve FSH testlerinin faydalı olduğunu ekledi.
Yorum Yap