GPS’e Rakip Yeni Navigasyon Sistemi 100 Kat Güçlü Sinyalle Geliyor
GPS’e rakip olacak yeni navigasyon uyduları, 100 kat güçlü sinyaliyle yoğun şehirlerde ve bina içlerinde dahi santimetre hassasiyetinde konum belirlemeyi hedefliyor. İlk hizmetler 2027’de başlıyor.
Düşük Dünya yörüngesinde (LEO) görev yapacak yeni navigasyon uyduları, mevcut küresel sistemlere kıyasla 100 kat daha güçlü sinyal sunarak yoğun şehirler, sık ağaçlık alanlar ve bina içleri gibi GPS’in zorlandığı yerlerde daha hassas konum belirlemeyi hedefliyor. Bu yeni sistemler, GPS karıştırma (jamming) girişimlerine karşı da daha yüksek dayanıklılık vaat ediyor.
İlk Uydular 2026’da Göreve Başlayacak
California merkezli Xona Space Systems, bu hedef doğrultusunda ilk altı üretim uydusunu Ekim 2026’da uzaya fırlatmayı planlıyor. Ars Technica’da yer alan habere göre, ilk hizmetlerin 2027’de başlaması öngörülüyor. Toplamda 258 Pulsar uydusundan oluşacak takımyıldız tamamlandığında, kullanıcıların Dünya’nın herhangi bir noktasındaki konumlarını santimetre hassasiyetinde belirleyebilmesi bekleniyor.
Xona Space Systems Kurucu Ortağı ve Mühendislikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Adrien Perkins, daha yüksek sinyal gücünün, GPS’in ulaşamadığı kapalı alanlarda bile hizmet sunulmasını sağlayacağını belirtti. Perkins ayrıca sistemin GPS’e kıyasla sinyal karıştırma girişimlerinden çok daha az etkileneceğini vurguladı.
Şirketin ilk uydusu Pulsar-0, 1 Temmuz 2025’te SpaceX Falcon 9 roketiyle fırlatıldı. Bu uydu, farklı ülkelerde gerçekleştirilen canlı GPS karıştırma testlerine katıldı. Xona, Pulsar-0’ın 100 kat daha güçlü sinyalleri sayesinde, sinyal karıştırıcıların etkili olduğu alanın yüzde 95 azaltılabildiğini açıkladı.
Pulsar sinyallerine, uydu doğrulaması için sahteciliğe karşı bir filigran sistemi eklendi. Yazılım güncellemeleriyle ilk uydunun 4,2 santimetrelik hata payı 1,5 santimetreye düşürüldü.
Pulsar uyduları, konum belirlemenin yanı sıra hassas zamanlama hizmetleri de sunacak. Xona, finans piyasaları, telekomünikasyon, veri merkezleri ve ulaşım sistemlerinde kullanılmak üzere hassas zamanlama hizmetleri için çeşitli müşterilerle anlaşmalar yaptı. Şirket, uzun vadede 10 nanosaniye hassasiyetinde zaman referansı sunmayı hedefliyor.
Pulsar takımyıldızı yaklaşık 16 uyduya ulaştığında, şehirlerde zamanlama hizmetlerinin daha sürekli hale gelmesi bekleniyor. Bir bölgede aynı anda dört Pulsar uydusunun görülebilmesi durumunda, santimetre seviyesinde konum doğruluğu mümkün olacak. Xona, bu hedefe öncelikli bölgelerde tüm takımyıldız tamamlanmadan ulaşmayı planlıyor.
Ohio State Üniversitesi ASPIN Laboratuvarı Direktörü Zak Kassas, bu tür LEO tabanlı konumlandırma sistemlerinin ilk müşterilerinin savunma, ulusal güvenlik ve kamu kurumları olmasının beklendiğini belirtti. Bu kurumların hizmet sürekliliği, dayanıklılık, doğruluk ve güvenliğe yüksek önem verdiği ifade edildi.
LEO’daki uydular Dünya’ya daha yakın oldukları için daha güçlü sinyal sağlayabiliyor ancak küresel kapsama için yüzlerce uyduya ihtiyaç duyuyor. SpaceX’in düşük maliyetli fırlatma hizmetleri, bu ölçekte uydu takımyıldızlarının daha uygulanabilir hale gelmesini sağladı.
Xona, bazı uyduların üretimi için Belçikalı Aerospacelab ile anlaşma yaptı. Kalan uyduların büyük bölümü ise şirketin California’daki tesislerinde üretilecek. Yeni uydular, farklı roket sağlayıcılarıyla uyumlu olacak şekilde tasarlandı.
Xona’nın yanı sıra Virginia merkezli TrustPoint de düşük Dünya yörüngesinde konumlandırma hizmeti sunacak 300 uyduluk bir takımyıldızı üzerinde çalışıyor.
Xona, Pulsar sinyallerini mevcut GPS alıcılarıyla uyumlu olacak şekilde tasarlamayı tercih etti. Bazı mevcut donanımlar, yalnızca yazılım ve ürün yazılımı güncellemesiyle Pulsar sinyallerini kullanabilecek. Bu amaçla 9 Temmuz 2026’da Pulsar Verified adlı uyumluluk programını duyuran Xona, Trimble, Septentrio, STMicroelectronics, Safran, StarNav ve Keysight gibi şirketlerle iş birliği yapıyor.
Yorum Yap