Fed’de Powell Dönemi Sona Eriyor: Halef Onay Sürecinde Belirsizlik
Jerome Powell’ın Fed başkanlığı süresi dolarken, halefi Kevin Warsh’un onay sürecindeki siyasi engeller görevi devri belirsiz kılıyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın 15 Mayıs’ta resmi görev süresi dolarken, halefi Kevin Warsh’un Senato onay sürecindeki siyasi engeller görevi devrini belirsizliğe sürüklüyor. Bu hafta son kez başkan sıfatıyla para politikası mesajlarını iletmesi beklenen Powell, hukuki soruşturmaların tamamlanmaması nedeniyle geçici başkan olarak görevine devam edebilir.
Cumhuriyetçi ve Demokrat yönetimlerde görev alan Powell, kamu hizmetine geçmeden önce avukat ve yatırım bankacısı olarak çalıştı. George W. Bush döneminde Hazine Bakanlığı’nda müsteşar yardımcılığı yaptıktan sonra, Mayıs 2012’de Başkan Barack Obama tarafından Fed Yönetim Kurulu’na atandı.
Başkan Donald Trump, 2018 yılında dönemin Fed Başkanı Janet Yellen’ı yeniden aday göstermeyerek Jerome Powell’ı bu göreve seçti. Powell, 5 Şubat 2018’de bankanın ekonomi derecesine sahip olmayan 40 yıl sonraki ilk başkanı olarak görevi devraldı.
Powell’ın görevdeki ilk dört yılı, faiz artırımları nedeniyle Başkan Trump’ın sert eleştirileriyle geçti; ancak Powell, kurumun bağımsızlığını koruma çabasıyla öne çıktı. 23 Mayıs 2022’de bu kez Demokrat Başkan Joe Biden tarafından Fed Başkanlığına yeniden aday gösterilmesi, siyasi partiler üstü bir güven tazeledi.
Powell Döneminin Zorlu Yılları ve Kritik Kararlar
Sekiz yıllık başkanlık süresince Powell, Covid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu’daki çatışmalar gibi modern ekonomi tarihinin en zorlu krizleriyle yüzleşti. 2018-2022 yıllarındaki ilk döneminde faiz artırımı ve bilanço küçültme politikaları izleyen Fed, 2019’da bu yaklaşımı değiştirerek faiz indirimlerine gitti.
Covid-19 salgınının 2020 başında ABD’ye sıçramasıyla ekonomik faaliyetler durma noktasına geldi ve iş kayıpları arttı. Mart 2020’de faizleri sıfıra yakın seviyeye indiren Fed, trilyonlarca dolarlık likidite sağlayarak krize karşı olağanüstü adımlar attı.
Salgın sonrası tedarik zinciri ve iş gücü dengesizlikleri fiyat artışlarını tetiklerken, 2021’deki enflasyon yükselişine rağmen Powell, artışların geçici olduğunu savundu. Ancak Haziran 2022’de yıllık enflasyonun yüzde 9 ile 41 yılın zirvesine ulaşması, bu görüşü eleştirilere maruz bıraktı.
Şubat 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’nın küresel enerji ve gıda fiyatlarını yükseltmesiyle Fed, Mart 2022’de faiz artırım döngüsüne başladı. Mart 2022’den Temmuz 2023’e kadar 11 faiz artırımı gerçekleştiren banka, politika faizini yüzde 5,25-5,50 aralığında tuttu.
Enflasyonun yavaşlamasıyla Eylül 2024’te faiz indirimlerine başlayan Fed, iş gücü piyasasındaki zayıflama sinyalleriyle 2025’in ikinci yarısında da indirimleri sürdürdü. Aralık 2025’teki son indirimin ardından, Trump’ın tarife politikaları ve ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokları nedeniyle 2026’nın ilk iki toplantısında faizi sabit tuttu.
Halef Kevin Warsh’un Onay Sürecindeki Hukuki Engeller
Powell’ın görev süresi 15 Mayıs’ta dolmasına rağmen, Başkan Trump’ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh’un Senato onayını alarak koltuğa ne zaman oturacağı belirsizliğini koruyor. Warsh, 21 Nisan’da Senato Bankacılık Komitesi önüne çıktı ancak resmi bir onay oturumu için henüz tarih belirlenmedi.
Onay sürecindeki temel engellerden biri, Powell’a yönelik Trump yönetimi tarafından başlatılan ve Fed binasındaki tadilat maliyetlerini konu alan adli soruşturmaydı. ABD Adalet Bakanlığı Başsavcısı Jeanine Pirro, 24 Nisan’da bu soruşturmanın kapatılması talimatını vererek incelemeyi Genel Müfettişe devretti.
Bu karar, Warsh’un onay sürecindeki tüm engelleri kaldırmadı; Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile ilgili devam eden ‘görevden alma’ davasının seyri Senato’daki tartışmaları sürdürüyor. Bazı senatörler, Cook davası sonuçlanmadan Warsh için oylamaya geçilmesine karşı çıkıyor.
Bu durum, 15 Mayıs sonrasında Fed’in bir süre daha Powell’ın ‘geçici başkanlığı’ altında kalması ihtimalini güçlendiriyor. Powell, 18 Mart’ta yaptığı açıklamada, halefi resmen atanana kadar yasalar gereği görevde kalacağını belirtmişti.
Donald Trump ise Powell’ın 15 Mayıs’tan sonra yönetim kurulunda kalması halinde görevden alma tehdidinde bulunmuştu. Dolayısıyla, 28-29 Nisan’daki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı takvimsel olarak Powell’ın başkanlık edeceği son toplantı olsa da görevi ne zaman devredeceği, Senato’daki siyasi uzlaşıya bağlı kalıyor.
Yorum Yap