Bilim İnsanları Geliştirdi Bağırsak Mikrobiyotası Kalori Hesabını Değiştiriyor

Arizona State University’de geliştirilen yeni bir matematiksel model, gıdaların enerji değerini hesaplarken bağırsak mikrobiyotasının rolünü ilk kez dikkate alıyor. DAMM (Digestion, Absorption and Microbial Metabolism) adı verilen model, sindirim, emilim ve mikrobiyal metabolizmayı bütünleşik bir yaklaşımla değerlendirerek daha doğru kalori hesaplamaları sunmayı amaçlıyor.

Araştırmacılar, mevcut gıda etiketlerindeki kalori bilgilerinin, vücudun gerçekte kullandığı enerjiyi tam olarak yansıtmayabileceğini belirtti. Bu durum, aynı yemeği tüketen farklı bireylerin farklı miktarlarda kalori almasına neden olabiliyor.

Bağırsak Mikrobiyotasının Enerji Üretimindeki Rolü

Arizona State University’den Prof. Rosa Krajmalnik-Brown, sindirim sürecinin sadece insan bedenine özgü olmadığını vurguladı. Bağırsakta yaşayan mikroorganizmaların, sindirilemeyen besin bileşenlerini parçalayarak enerji üretimine önemli ölçüde katkıda bulunduğunu ifade etti. DAMM modeli, bu karmaşık iş birliğini daha net analiz ediyor.

Geleneksel Atwater yöntemi, besinlerin protein, karbonhidrat ve yağ oranlarına göre kalori hesaplaması yapıyor. Ancak bu yöntem, bağırsak bakterilerinin sindirimdeki etkisini göz ardı ediyor. Oysa bağırsak mikropları, lif gibi maddeleri kısa zincirli yağ asitlerine dönüştürerek vücuda ek enerji sağlayabiliyor.

Araştırma kapsamında, sağlıklı yetişkinler iki farklı diyete ayrıldı. İlk grup, yüksek lif ve dirençli nişasta içeren az işlenmiş gıdalarla beslenirken, ikinci grup düşük lifli ve yüksek oranda işlenmiş gıdalardan oluşan Batı tipi diyet uyguladı. Bilim insanları, her iki grubun enerji emilim süreçlerini DAMM modeli ile detaylıca analiz etti.

Sonuçlar, Batı tipi diyet uygulayanların, yüksek lifli beslenenlere göre günlük ortalama 116 kalori daha fazla enerji emdiğini gösterdi. İlginç bir şekilde, yüksek lifli diyet uygulayanlarda açlık hissi belirgin şekilde artmadı. Bu bulgu, lifin sindirim sistemi ve enerji kullanımını etkilediğini ortaya koydu.

DAMM modeli, sindirimin her aşamasını ayrı ayrı inceliyor. Model, üst sindirim sisteminde emilen enerjiyi hesapladıktan sonra, kalın bağırsağa ulaşan sindirilmemiş maddelerin mikroorganizmalar tarafından nasıl işlendiğini değerlendiriyor. Araştırmaya göre bağırsak bakterilerinin ürettiği kısa zincirli yağ asitleri, günlük ortalama 140 kalorilik ek enerji sağlıyor. Bu, toplam kullanılabilir enerjinin yaklaşık %7,4’üne denk geliyor.

Çalışma, kullanılabilir enerjinin yaklaşık %85’inin üst gastrointestinal sistemden elde edildiğini, kalan %15’lik kısmın ise alt sindirim sistemindeki mikroorganizmaların aktif rolüyle oluştuğunu gösterdi. Model, metan gazı gibi ürünleri de hesaba katarak enerji akışını daha kapsamlı değerlendirdi.

Araştırma sonuçları, kalori etiketlerinin tek başına yeterli olmadığını gösteriyor. Bir gıdanın vücuda sağladığı enerji, içeriğinin yanı sıra kişinin bağırsak mikrobiyotasına ve sindirim sisteminin işleyişine de bağlı. PLOS One dergisinde yayımlanan çalışma, gelecekte kişiselleştirilmiş beslenme programlarında bağırsak bakterilerinin daha fazla dikkate alınabileceğini ortaya koydu.

• #Bağırsak mikrobiyotası
• #DAMM modeli